Domowy zielnik- Oregano

17-08-2018
Właściwości zdrowotne roślin są znane ludziom od dawna. Stosowane do zwalczania chorób i infekcji lub poprawy wyglądu. Te naturalne środki lecznicze są bogate w związki o działaniu prozdrowotnym. Jednym z takich ziół jest oregano- powszechnie używana przyprawa. Dodawana do dań w celu poprawy smaku wzbogaca je także o właściwości zdrowotne.
Obrazek

Pochodzenie oregano

Oregano nazywane również lebiodką należy do rodziny jasnowatych z łac. Origanum vulgare L. Nazwa lebiodka pospolita prawdopodobnie wywodzi się od greckich słów: oros- góra i ganos- ozdoba. Dzięki czemu jest tłumaczona jako ozdoba góry lub radość góry. 

W Polsce oregano występuje także  pod nazwami "dziki majeranek" i "macierzanka wysoka". Charakteryzuje się intensywnym zapachem, jest rośliną miododajną. Ma drobne, eliptyczne liście oraz różowoliliowe kwiaty.

Właściwości przeciwutleniające

Od stuleci w medycynie ludowej stosowano zioła do leczenia schorzeń ze względu na ich działanie zdrowotne. Oregano to roślina zielarska, w której występują związki charakteryzujące się działaniem przeciwutleniającym tj. kwasy fenolowe, flawonoidy, witamina C oraz karetonoidy. Chronią one organizm przed działaniem wolnych rodników.

Najbardziej efektywnymi polifenolami występującymi w oregano są kwasy fenolowe oraz flawonoidy. Do grupy flawonoidów zaliczamy kempferol i  kwercetynę.

Natomiast wśród kwasów fenolowych znajdziemy kwas rozmarynowy, wanilinowy, chlorogenowy. Związki te posiadają zdolność neutralizowania substancji rakotwórczych. Dominującym związkiem jest kwas rozmarynowy wykazujący działanie terapeutyczne.

Wśród związków przeciwutleniających zawartych w oregano warto wspomnieć o witaminie C oraz karotenoidach. Karotenoidy mają wpływ na prawidłowe funkcjonowanie systemu immunologicznego organizmu oraz opózniają procesy starzenia organizmu.

Ziele lebiodki zawiera w swoim składzie witaminę C, która wspomaga usuwanie reaktywnych form tlenu i azotu. Funkcja przeciwutleniająca tej witaminy polega na regeneracji tokoferolu.

Działanie przeciwdrobnoustrojowe

Oregano oprócz związków o działaniu antyoksydacyjnym jest źródłem olejków eterycznych, które kształtują jego zapach. Wśród licznych olejków wymienię tymol oraz karwakrol, które należą do grupy terpenów. Substancje te wykazują działanie zwalczające drobnoustroje m.in.Salmonella, E.coli, Enterococcus oraz grzybów, np.Candida. 

Wykorzystanie oregano

Oregano jako przyprawa wzbogaci sos pomidorowy oraz marynatę do mięs lub  ryb. Głównym wykorzystaniem tej rośliny jest produkcja cennego olejku. Dzięki związkom wymienionym powyżej działa wykrztuśnie, odkażająco oraz może być stosowany do płukania jamy ustnej i gardła.

Lebiodka pospolita to mała, niepozorna roślina znajdująca zastosowanie jako przyprawa i środek leczniczy. Jest cenna ze względu na zawartość związków bioaktywnych tj. olejki eteryczne, flawonoidy, kwasy fenolowe, składniki mineralne ( wapń, fosfor, potas, siarka, cynk). Dzięki właściwościom antyoksydacyjnym i zwalczającym drobnoustroje roślinę tę można zaliczyć do grupy naturalnych leków o cennym działaniu prozdrowotnym.

Źródła:

1. Piszcz P., Bronisław K., 2016. Właściwości antyoksydacyjne ziół zbadane różnymi metodami. Camera Separatoria; 8(1), 23-31

2.Kosakowska O., Bączek K., 2013. Ocena składu chemicznego olejku eterycznego dziko rosnących populacji lebiodki pospolitej (Origanum vulgare). Polish Journal of Agronomy; 15, 60-64

3. Nurzynska- Wierdak R., 2012. Lebiodka pospolita ( Origanum vulgare)- dziko rosnąca i uprawiana roślina zielarska. Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio EEE: Horticultura; 22,4